Hôm thứ Ba (24 tháng 3), trong phiên giao dịch châu Á và châu Âu, sau khi giá dầu quốc tế giảm mạnh hôm qua, giá đã phục hồi rồi lại giảm vào ngày hôm sau. Giá dầu thô Brent hiện đang giao dịch quanh mức 102 đô la. Ông Trump một lần nữa sử dụng chiến lược TACO (Target, Cognizan ...

Trên thực tế, ngay cả khi giá dầu tạm thời ổn định do kỳ vọng về việc giảm leo thang xung đột, điều này không có nghĩa là Hoa Kỳ có thể dễ dàng rút lui, cũng không có nghĩa là xung đột đã kết thúc. Nói cách khác, giá dầu có thể chỉ đang trải qua một sự điều chỉnh chứ không phải là một sự đảo chiều.

Lý do là ngay cả khi Iran thiết lập được một cơ chế tiếp cận mới cho eo biển Hormuz, điều đó không có nghĩa là năng lực vận chuyển có thể được khôi phục hoàn toàn hoặc giá dầu có thể trở lại mức trước đây, bởi vì Hoa Kỳ không thể rút lui, chiến tranh không thể chấm dứt, và một cuộc đụng độ ngoài ý muốn sẽ buộc eo biển phải tiếp tục đóng cửa.

Tại sao ông Trump có thể không đạt được mục tiêu "nhượng bộ" (TACO) trước Iran? Cuộc chiến vùng Vịnh do ông khơi mào có thể đã vượt khỏi tầm kiểm soát và biến thành một vũng lầy chiến lược, đẩy Hoa Kỳ vào thế khó xử.

Việc ông Trump gần đây tuyên bố tạm ngừng đe dọa tấn công các nhà máy điện của Iran, tưởng chừng như là tín hiệu giảm leo thang, thực chất lại phơi bày tình thế tiến thoái lưỡng nan sâu sắc của Hoa Kỳ khi không thể tự thoát ra khỏi cuộc xung đột này – dù xét từ góc độ quân sự, chính trị hay ngoại giao, Hoa Kỳ vẫn bị ràng buộc chặt chẽ vào cuộc xung đột khó giải quyết này.

Phản ứng cứng rắn của Iran: phá vỡ ảo tưởng về lệnh ngừng bắn và củng cố hệ thống hỗ trợ chiến tranh của mình.

Tuyên bố ngừng bắn 5 ngày của Trump đã nhanh chóng bị phá vỡ bởi những hành động cứng rắn của Iran.

Vào ngày 24 theo giờ địa phương, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, trong vòng 78 của chiến dịch quân sự "Cam kết thực sự-4", đã sử dụng nhiều loại tên lửa dẫn đường chính xác và máy bay không người lái tấn công để trực tiếp tấn công các mục tiêu trọng yếu ở Israel, bao gồm Eilat, Dimona và phía bắc Tel Aviv, đồng thời cũng bao vây một số căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực. Họ cũng tuyên bố sẽ mở rộng quy mô chiến dịch tùy theo tình hình.

Cuộc phản công này không chỉ chứng minh rằng Iran không khuất phục trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, mà còn thể hiện quyết tâm tiếp tục chiến đấu của nước này.

Đáng chú ý hơn nữa là việc Bộ trưởng Năng lượng Iran gần đây đã tiết lộ một hệ thống phát điện phân tán, khiến chiến lược "tấn công lưới điện" mà Hoa Kỳ đặt nhiều kỳ vọng trở nên hoàn toàn vô hiệu. Mạng lưới phân tán gồm hơn 150 nhà máy điện trên khắp cả nước có khả năng chống chịu tấn công tốt hơn so với lưới điện tập trung của các nước vùng Vịnh Ba Tư và Israel. Việc đường ống dẫn khí của nhà máy điện Khorramshahr vẫn tiếp tục hoạt động sau khi bị tấn công càng chứng minh rằng Iran đã xây dựng được một hệ thống hỗ trợ chiến tranh kiên cường.

Tình thế tiến thoái lưỡng nan về quân sự: Những hạn chế về quân số, địa hình và năng lực sản xuất khiến "chiến thắng nhanh chóng" chỉ là ảo tưởng.

Tình thế khó khăn về quân sự của Hoa Kỳ đã được dự báo ngay từ đầu. Phân tích của chuyên gia Vladimir Sazhin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga đã hoàn toàn chính xác: nếu Hoa Kỳ phát động một chiến dịch trên bộ quy mô lớn, họ sẽ cần triển khai ít nhất 400.000 đến 500.000 quân và chiến đấu trong địa hình đồi núi phức tạp, khí hậu khắc nghiệt và môi trường phòng thủ toàn dân của Iran.

Với dân số 93 triệu người và lực lượng vũ trang hùng mạnh, Iran đồng nghĩa với việc bất kỳ cuộc xâm lược trên bộ nào cũng sẽ dẫn đến thương vong khủng khiếp, một cái giá có thể khiến Trump phải chịu thất bại hoàn toàn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Tốc độ huy động quân sự hiện tại của Mỹ đã phá tan mọi ảo tưởng về một "chiến thắng nhanh chóng": lực lượng dự kiến chiếm đảo Kharg, trung tâm dầu mỏ của Iran, hoặc kiểm soát eo biển Hormuz vẫn chưa được tập hợp đầy đủ; một lực lượng viễn chinh thủy quân lục chiến được triển khai từ Nhật Bản vừa mới đến khu vực; và một lực lượng chủ lực khác đã rời bờ biển phía Tây của Mỹ vào tuần trước. Các chuyên gia quân sự đã cảnh báo rằng ngay cả khi quân đội Mỹ có khả năng kỹ thuật để chiếm được hòn đảo, họ sẽ rơi vào tình thế "khó tấn công và khó phòng thủ" do mối đe dọa liên tục từ tên lửa và máy bay không người lái đặt trên bờ biển của Iran.

Điều nghiêm trọng hơn nữa là kho dự trữ đạn dược của quân đội Mỹ đang cạn kiệt nhanh chóng, và Lầu Năm Góc đã khẩn cấp yêu cầu bổ sung thêm 200 tỷ đô la. Sự suy giảm mang tính hệ thống của ngành sản xuất Mỹ khiến việc tăng cường năng lực sản xuất vũ khí trong ngắn hạn trở nên khó khăn. Điều này có nghĩa là Hoa Kỳ không thể đạt được các mục tiêu chiến lược của mình thông qua các cuộc không kích, cũng như không có cơ sở vật chất để tiếp tục leo thang chiến tranh.

Tình trạng bế tắc trên mặt trận chính trị và ngoại giao đã khiến Hoa Kỳ càng khó thoát khỏi tình thế này.

Ông Trump rất cần một "chiến thắng nhanh chóng" để cứu vãn chuỗi thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhưng sự kháng cự quyết liệt của Iran đã dập tắt hy vọng đó.

Sau khi Iran giành quyền kiểm soát trên thực tế eo biển Hormuz, thị trường năng lượng toàn cầu và cuộc sống của người dân bình thường ở Hoa Kỳ đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Áp lực lạm phát do giá dầu tăng vọt đã trở thành một con bài mặc cả quan trọng để Đảng Dân chủ tấn công Đảng Cộng hòa.

Hành vi thất thường của Trump càng làm trầm trọng thêm tình hình: hôm trước ông tuyên bố đã đạt được một thỏa thuận có lợi với Iran, nhưng ngày hôm sau Tehran lại phủ nhận rằng bất kỳ cuộc đàm phán nào đã diễn ra.

Quan trọng hơn, bản thân các cuộc đàm phán không còn khả thi nữa: chế độ Iran đã suy yếu vì chiến tranh và cơ quan ra quyết định cốt lõi của nó đã bị mất. Ngay cả khi Pakistan đề xuất đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán, cũng khó tìm được một bên đàm phán hiệu quả có thể đại diện cho Iran.

Nếu, như các chuyên gia đã kết luận, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã nắm giữ toàn bộ quyền lực, thì lập trường cứng rắn của họ sẽ chỉ khiến việc thỏa hiệp trở nên khó khăn hơn.

Giới lãnh đạo Iran từ lâu đã nhìn thấu tư duy mâu thuẫn của Trump, họ hiểu những tuyên bố đầy cảm xúc và những thay đổi chính sách của ông ta như những tín hiệu cho thấy chiến lược răn đe của họ đang phát huy hiệu quả, điều này khiến bất kỳ ý tưởng nào về một "sự rút lui có chừng mực" từ phía Mỹ đều trở nên vô căn cứ.

Tình thế tiến thoái lưỡng nan: không còn lối thoát, "chiến thuật trì hoãn" khó có thể phá vỡ thế bế tắc.

Về bản chất, tất cả các lựa chọn tiềm năng của nước Mỹ đều là những "lựa chọn tồi".

Việc tiếp tục các cuộc không kích sẽ không làm tê liệt sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz, trong khi việc điều quân bộ binh sẽ vi phạm lời hứa tranh cử của Trump về việc chống lại "chiến tranh trường kỳ" và chắc chắn sẽ dẫn đến một "vũng lầy kiểu chiến tranh Việt Nam".

Việc lựa chọn tuyên bố chiến thắng và rút quân thông qua "TACO" không chỉ khiến các đồng minh vùng Vịnh đối mặt với nguy cơ bị Iran trả đũa, mà còn làm suy yếu tính chính danh cốt lõi của cuộc chiến do thất bại trong việc kiểm soát vật liệu hạt nhân của Iran.

Ông Trump đã cố gắng xoa dịu cuộc khủng hoảng bằng chiến thuật trì hoãn, nhưng tình hình ở Vịnh Ba Tư từ lâu đã nằm ngoài tầm kiểm soát của ông trong trò chơi bất ngờ này—các biện pháp đối phó của Iran liên tục được tăng cường trong suốt cuộc chiến, trong khi các nguồn lực chiến lược của Mỹ liên tục bị cạn kiệt. Sự lên xuống này khiến việc "rút quân" trở thành một mục tiêu ngày càng xa vời.

Kết luận cuối cùng: Nguồn năng lượng thiết yếu gắn liền với toàn thế giới, thị trường dầu thô trở thành một hình ảnh thu nhỏ của tình trạng khó khăn.

Như đã đề cập ở trên, Trump đang gặp khó khăn trong việc rút lui khỏi TACO, vì vậy việc trì hoãn có thể không phải nhằm mục đích rút lui, mà là để chuẩn bị cho các hoạt động trung và dài hạn, hoặc để chờ đợi một cơ hội tấn công mới nào đó, chẳng hạn như chờ tiếp tế vũ khí cho quân đội.

Trong khi Iran đang thảo luận về các cơ chế vận chuyển mới qua eo biển với các nước khác, nếu chiến tranh lại nổ ra, tình thế khó khăn này sẽ quay trở lại điểm mà không một con tàu nào dám đi qua eo biển, và vấn đề lại một lần nữa xoay quanh huyết mạch năng lượng toàn cầu – dầu thô.

Eo biển Hormuz vận chuyển một phần ba lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên thế giới. Việc Iran kiểm soát tuyệt đối tuyến đường thủy này đồng nghĩa với việc tình thế khó xử của Hoa Kỳ trong việc rút lui sẽ trực tiếp dẫn đến sự bất ổn lâu dài trên thị trường dầu thô.

Mặc dù tuyên bố ngừng bắn của Trump đã khiến giá dầu Brent giảm 11% trong ngắn hạn, Goldman Sachs vẫn nâng dự báo giá trung bình cho tháng 3 và tháng 4 lên 110 đô la một thùng. Nếu việc phong tỏa eo biển tiếp tục trong 10 tuần, giá dầu thậm chí có thể vượt qua mức đỉnh lịch sử 147 đô la vào năm 2008.

Tình thế khó xử của Hoa Kỳ đã khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu chìm trong rủi ro địa chính trị: chừng nào Hoa Kỳ chưa thể thực sự rút lui, sự bất ổn xung quanh việc lưu thông hàng hải ở eo biển Hormuz sẽ không được xóa bỏ, và những biến động mạnh về giá dầu sẽ trở thành chuyện thường tình.

Cuộc chiến này, bắt nguồn từ những tính toán chính trị, cuối cùng đã buộc thị trường năng lượng toàn cầu phải trả giá cho sai lầm chiến lược của Mỹ, trong khi chính nước Mỹ lại càng lún sâu hơn vào vũng lầy do phản ứng dây chuyền trong chuỗi cung ứng dầu thô.

Xét về mặt kỹ thuật, giá dầu Brent hiện đang gặp kháng cự quanh mức 105,5, và đường trung bình động 5 ngày cũng đang tiến gần đến mức giá này, tạo áp lực giảm mạnh lên giá dầu. Tuy nhiên, nếu giá dầu có thể phục hồi và ổn định trên mức 105,5, điều đó cho thấy giá dầu vẫn có tiềm năng tiếp tục tăng, có nghĩa là sự điều chỉnh giá không phải là sự đảo chiều mà chỉ là sự điều chỉnh giảm nhẹ.


(Biểu đồ giá dầu thô Brent kỳ hạn hàng ngày, nguồn: EasyForex)

Vào lúc 17:25 giờ Bắc Kinh, giá dầu thô Brent giao dịch ở mức 102,26 USD/thùng.