Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol cho biết các quốc gia sản xuất dầu mỏ ở Trung Đông có thể cần tới hai năm để khôi phục sản lượng dầu khí về mức trước chiến tranh do những thiệt hại liên tục đối với các cơ sở năng lượng và sự gián đoạn chuỗi cung ứng gây ra bởi các cuộc xung đột khu vực.



“Chúng tôi ước tính khu vực vùng Vịnh sẽ mất khoảng hai năm để trở lại mức sản xuất trước chiến tranh”, ông Birol cho biết trong một cuộc phỏng vấn được đăng tải hôm thứ Sáu trên tờ báo Thụy Sĩ Neue Zürcher Zeitung. Dự đoán này tính đến nhiều biến số, bao gồm tiến độ sửa chữa cơ sở hạ tầng, sự trở lại của nhân viên kỹ thuật và các lệnh trừng phạt quốc tế.

Birol chỉ ra rằng thời gian khôi phục sản xuất sẽ khác nhau giữa các quốc gia. Ví dụ, so với Ả Rập Xê Út, quốc gia có nền tảng công nghiệp dầu mỏ vững mạnh hơn và các cơ sở bị hư hại tập trung ở các khu vực sản xuất ngoại vi, Iraq sẽ cần nhiều thời gian hơn để khôi phục sản lượng về mức trước chiến tranh - một số mỏ dầu trọng điểm của nước này đã bị nhắm mục tiêu trong cuộc xung đột, và một số đường ống dẫn dầu quan trọng vẫn chưa hoạt động.

Trong báo cáo hàng tháng được công bố tuần này, Cơ quan Năng lượng Quốc tế ước tính rằng nguồn cung dầu toàn cầu đã giảm mạnh chưa từng có trong lịch sử vào tháng 3 do các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông và các hạn chế tiếp tục đối với việc tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz: sản lượng trung bình hàng ngày giảm mạnh từ khoảng 107,1 triệu thùng xuống còn 97 triệu thùng, giảm 10,1 triệu thùng mỗi ngày, đánh dấu sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường năng lượng toàn cầu.

So với tháng Hai, sản lượng dầu hàng ngày của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC+) và các đối tác đã giảm mạnh 9,4 triệu thùng trong tháng Ba; trong khi sản lượng hàng ngày của các nước không thuộc OPEC+ giảm 770.000 thùng—sản lượng của Qatar giảm do hư hại giàn khoan ngoài khơi, sự sụt giảm này đã bù đắp cho sự gia tăng nguồn cung do Brazil và Hoa Kỳ mang lại thông qua sản xuất dầu đá phiến.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Neue Zürcher Zeitung, Birol nhấn mạnh rằng thị trường hiện đang đánh giá thấp khả năng đóng cửa eo biển Hormuz kéo dài. Là tuyến đường thiết yếu cho khoảng một phần ba lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của thế giới, việc tiếp tục phong tỏa eo biển sẽ trực tiếp cắt đứt nguồn cung năng lượng từ Trung Đông đến các nền kinh tế lớn ở châu Á.

Quan chức Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết các chuyến hàng dầu cuối cùng được vận chuyển qua eo biển Hormuz trước khi xung đột xảy ra hiện đã đến đích, phần nào làm giảm bớt căng thẳng về nguồn cung toàn cầu. Tuy nhiên, điều đáng báo động là không có chuyến hàng dầu khí mới nào từ Trung Đông đến thị trường châu Á được bốc dỡ trong tháng 3, và cũng không có chuyến hàng mới nào được lên kế hoạch; khoảng trống nguồn cung này hiện đang ngày càng trở nên rõ rệt. Ông Birol cảnh báo: "Nếu eo biển Hormuz không được mở cửa trở lại, chúng ta phải chuẩn bị cho sự tăng giá năng lượng đáng kể".

Ông Birol cũng tiết lộ rằng tháng trước, Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã điều phối việc giải phóng khẩn cấp lượng dầu dự trữ lớn nhất trong lịch sử của mình, với tổng cộng 400 triệu thùng dầu thô; nếu tình hình khu vực không cải thiện đáng kể trong những tuần tới, khả năng tái khởi động việc giải phóng khẩn cấp lượng dầu dự trữ là không thể loại trừ.

“Chúng tôi vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng, nhưng phương án này chắc chắn đã được xem xét chính thức,” Birol nói với tờ Neue Zürcher Zeitung.