Với những thông tin trái chiều và các vụ trao đổi tên lửa, cuộc đàm phán Doha giữa Mỹ và Iran vẫn còn nhiều bí ẩn. Liệu việc giải tỏa eo biển Đài Loan với chi phí 6 tỷ đô la có thể xoa dịu căng thẳng?
2026-06-30 07:39:29
Vào thứ Hai (ngày 29 tháng 6), một bầu không khí căng thẳng và khó chịu bao trùm Doha, thủ đô của Qatar. Cùng ngày, một cuộc "đàm phán ngầm" đầy kịch tính đã diễn ra giữa Mỹ và Iran liên quan đến một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời nhằm chấm dứt cuộc xung đột vũ trang kéo dài bốn tháng – Mỹ tuyên bố rằng các cuộc đàm phán cấp cao sắp được tổ chức tại Doha, trong khi Iran kịch liệt phủ nhận bất kỳ kế hoạch đàm phán nào. Tình huống kỳ lạ này, với mỗi bên kể câu chuyện của riêng mình, phản ánh chính xác sự mong manh của bản ghi nhớ 14 điểm được ký kết vào ngày 17 tháng 6.
Cuối tuần vừa qua, Mỹ và Iran đã thể hiện logic tàn bạo của việc "vừa đàm phán vừa chiến đấu" thông qua các hành động cụ thể - Mỹ ném bom các cơ sở quân sự của Iran, trong khi Iran phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các căn cứ của Mỹ ở Kuwait và Bahrain. Trò chơi mèo vờn chuột này, liên tục bị kéo giữa bàn đàm phán và chiến trường, không chỉ ảnh hưởng đến các điểm nhạy cảm của thị trường năng lượng toàn cầu mà còn gây áp lực chính trị nặng nề lên chính quyền Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11.
Hôm thứ Hai, Mỹ long trọng tuyên bố phái đoàn của họ đã sẵn sàng lên đường. Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội hôm thứ Hai rằng "Iran đã yêu cầu đàm phán", và cuộc đàm phán sẽ được tổ chức tại Doha vào ngày 30. Thư ký báo chí Nhà Trắng Levitt xác nhận thêm rằng đặc phái viên Witkov và con rể của ông, Kushner, sẽ dẫn đầu phái đoàn đến Doha để tham gia các cuộc đàm phán cấp cao giữa Mỹ và Iran. Chính ông Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục rằng các cuộc đàm phán "có thể quan trọng, cũng có thể không quan trọng", nhưng ông cũng nhấn mạnh rằng Mỹ đã "thắng về mặt quân sự", giá dầu đã giảm và Iran đã đồng ý không sở hữu vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, các tuyên bố của Iran lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Bagaei, đã khẳng định rõ ràng rằng Iran sẽ cử một phái đoàn kỹ thuật và chuyên gia đến Doha trong tuần này để theo dõi các vấn đề liên quan đến việc thực hiện bản ghi nhớ, nhưng chuyến đi này "không liên quan đến chuyến thăm của phái đoàn Mỹ". Ông nhấn mạnh dứt khoát: "Trong những ngày tới, chúng tôi sẽ không tổ chức bất kỳ cuộc họp đàm phán nào với Mỹ ở bất kỳ cấp độ nào". Thứ trưởng Ngoại giao Iran Gharibabadi cũng chỉ ra rằng các báo cáo về các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Mỹ và Iran tại Doha trong tuần này là "không đúng sự thật".
Việc hai bên thậm chí không thể đạt được sự đồng thuận về vấn đề cơ bản nhất là "có nên tổ chức cuộc họp hay không" cho thấy nền tảng của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời này yếu kém đến mức nào.
Trong khi các cuộc đàm phán Doha vẫn còn nhiều điều bí ẩn, thì cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran lại vô cùng rõ ràng. Thứ Năm tuần trước, một tàu chở hàng đã bị tấn công bằng tên lửa của Iran ở eo biển Hormuz, khiến quân đội Mỹ tấn công 10 mục tiêu quân sự ở Iran vào ngày 27, đánh dấu ngày thứ hai liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu của Iran. Đáp lại, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các căn cứ của Mỹ ở Kuwait và Bahrain vào sáng sớm Chủ nhật.
Nguyên nhân bề ngoài của cuộc xung đột này là vụ tấn công vào các tàu buôn, nhưng nguyên nhân sâu xa hơn nằm ở sự bất đồng cơ bản giữa hai bên về các quy tắc đi lại qua eo biển Hormuz. Theo bản ghi nhớ được ký ngày 17 tháng 6, Iran đã đồng ý "nỗ lực hết sức để đảm bảo" sự an toàn cho các tàu chở dầu và các tàu buôn khác đi qua eo biển Hormuz. Hoạt động vận tải biển đã được nối lại trong thời gian ngắn sau khi thỏa thuận được ký kết. Tuy nhiên, sau đó Iran tuyên bố rằng tất cả các tàu đi qua eo biển phải tuân theo các tuyến đường và thủ tục đã được quy định, và các tàu đi chệch khỏi các tuyến đường được chỉ định mà không được phép sẽ không được đảm bảo an toàn. Ngoại trưởng Iran Araqchi đã nhấn mạnh rõ ràng rằng việc quản lý và khôi phục hoàn toàn giao thông ở eo biển Hormuz hoàn toàn là trách nhiệm của Iran.
Tình hình càng trở nên phức tạp hơn khi Iran có kế hoạch thu phí đối với các tàu quá cảnh sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc. Kế hoạch này đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ ông Trump. Những mâu thuẫn sâu sắc giữa hai bên về quyền bá chủ ở eo biển là nguyên nhân gốc rễ dẫn đến sự leo thang liên tục của cuộc xung đột này.
Trong bối cảnh đối đầu quân sự và bất ổn ngoại giao, Tổng thống Iran Peshmenid đã công bố một bước phát triển quan trọng vào thứ Hai: 6 tỷ đô la trong số 12 tỷ đô la tài sản bị đóng băng tại Qatar sẽ được giải tỏa và trả lại cho Iran, theo một thỏa thuận. Ông ca ngợi bản ghi nhớ này, bao gồm việc miễn trừ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với ngành công nghiệp dầu mỏ và hóa dầu của Iran, là một "chiến thắng lớn cho người dân Iran".
Theo một quan chức cấp cao của Iran, Qatar và Iran sắp hoàn tất các thỏa thuận kỹ thuật để giải phóng đợt tài sản bị đóng băng đầu tiên trị giá 6 tỷ đô la, sẽ được giải ngân thành hai đợt. Tiến triển này chắc chắn mang lại cho Iran sự tự tin, nhưng nó cũng phản ánh rằng việc hiện thực hóa các lợi ích kinh tế là mắt xích quan trọng trong việc duy trì thỏa thuận mong manh này.
Từ Thụy Sĩ đến Doha, từ đàm phán chương trình hạt nhân đến tranh chấp eo biển Hormuz, cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran liên tục thay đổi trọng tâm và địa điểm. Cuộc đàm phán, ban đầu dự kiến diễn ra vào ngày 30 tại Thụy Sĩ, đã được chuyển đến Doha do tình hình leo thang, và trọng tâm chuyển từ chương trình hạt nhân của Iran sang vấn đề eo biển Hormuz. Pakistan và Qatar, hai nước trung gian hòa giải, đã thiết lập các kênh liên lạc giữa hai bên để ngăn chặn sự leo thang hơn nữa.
Tuy nhiên, chừng nào hai bên chưa đạt được sự đồng thuận thực sự về các vấn đề cốt lõi như quyền bá chủ ở eo biển, chương trình hạt nhân và ảnh hưởng khu vực, thì thỏa thuận ngừng bắn tạm thời 60 ngày này sẽ vẫn như một tòa nhà xây trên cát lún—có khả năng sụp đổ bất cứ lúc nào trong một vòng tấn công tên lửa mới. Liệu thỏa thuận Doha ngày 30 tháng 6 đánh dấu sự khởi đầu của hòa bình hay là khúc dạo đầu cho một cuộc xung đột khác vẫn còn phải chờ xem; chỉ thời gian mới trả lời được.
Câu hỏi 1: Liệu Mỹ và Iran có thực sự đàm phán tại Doha không? Tại sao lời kể của họ lại hoàn toàn trái ngược nhau?
Đây là một trường hợp điển hình của việc "hai bên không hiểu nhau". Về phía Mỹ, Tổng thống Trump và đội ngũ Nhà Trắng đã long trọng tuyên bố rằng các cuộc đàm phán cấp cao giữa Mỹ và Iran sẽ được tổ chức tại Doha vào ngày 30 tháng 6, và họ đã cử một phái đoàn do ông Witkov và ông Kushner dẫn đầu. Tuy nhiên, Iran đã kiên quyết phủ nhận điều này, với phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Bagaei tuyên bố rõ ràng rằng sẽ không có cuộc đàm phán nào với Mỹ ở bất kỳ cấp độ nào trong những ngày tới. Iran thừa nhận đã cử một phái đoàn kỹ thuật và chuyên gia đến Doha, nhưng nhấn mạnh rằng mục đích của chuyến đi là để theo dõi việc thực hiện bản ghi nhớ, và rằng nó "không liên quan" đến chuyến thăm của phái đoàn Mỹ. Sự khác biệt này cho thấy sự thiếu tin tưởng lẫn nhau giữa hai bên - Mỹ muốn thể hiện những thành tựu ngoại giao, trong khi Iran đang cố gắng giành thêm đòn bẩy và thế chủ động.
Câu hỏi 2: Nội dung chính xác của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran là gì? Tại sao nó lại mong manh đến vậy?
Thỏa thuận này, một bản ghi nhớ gồm 14 điểm được ký kết vào ngày 17 tháng 6, bao gồm các điều khoản quan trọng như lệnh ngừng bắn ngay lập tức, khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, giải tỏa một số tài sản bị đóng băng của Iran, thảo luận về các dự án năng lượng hạt nhân và nghiên cứu của Iran, cũng như kho dự trữ uranium được làm giàu cao của nước này. Thỏa thuận cũng đặt ra thời hạn 60 ngày để đàm phán về một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn. Thỏa thuận này rất mong manh vì hai bên có những bất đồng cơ bản về các điều khoản chính—đặc biệt là về quyền tài phán đối với eo biển Hormuz. Iran khăng khăng đòi quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển, trong khi Hoa Kỳ yêu cầu eo biển này phải "miễn phí phí cầu đường vĩnh viễn". Cả hai bên đều cáo buộc nhau vi phạm các điều khoản của thỏa thuận, và các vụ phóng tên lửa vào cuối tuần qua là biểu hiện trực tiếp của sự mong manh này.
Câu hỏi 3: Tại sao eo biển Hormuz lại quan trọng đến vậy? Mỹ và Iran đang tranh chấp điều gì về eo biển này?
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới, vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới. Bất cứ ai kiểm soát tuyến đường thủy này đều nắm giữ đòn bẩy khổng lồ để ảnh hưởng đến giá năng lượng toàn cầu và nền kinh tế. Cốt lõi của tranh chấp giữa Mỹ và Iran nằm ở chỗ này: Iran tuyên bố chủ quyền đối với eo biển, khẳng định quyền đặt ra các quy tắc đi lại và thậm chí thu phí; trong khi Hoa Kỳ nhấn mạnh rằng eo biển phải duy trì là tuyến đường đi lại tự do, phản đối các nỗ lực của Iran nhằm áp đặt phí hoặc hạn chế. Cuộc xung đột giữa chủ quyền và tự do này là một mâu thuẫn cơ bản và không thể dung hòa giữa hai bên.
Câu hỏi 4: Việc giải tỏa khoản tiền 6 tỷ đô la có ý nghĩa gì? Điều này quan trọng như thế nào đối với Iran?
Khoản tiền 6 tỷ đô la này chiếm một nửa trong số 12 tỷ đô la tài sản bị đóng băng của Iran tại Qatar. Đối với Iran, đây không chỉ là nguồn lực kinh tế rất cần thiết mà còn mang ý nghĩa chính trị quan trọng – nó cho thấy Hoa Kỳ, ở một mức độ nào đó, đã thừa nhận tính ràng buộc của thỏa thuận và đã nhượng bộ đáng kể. Tổng thống Iran Pézechzian do đó đã ca ngợi thỏa thuận này là một "chiến thắng lớn". Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc giải ngân từng phần các khoản tiền này là có điều kiện, và tốc độ thực hiện có thể trở thành con bài mặc cả trong các cuộc đàm phán tiếp theo giữa hai bên.
Câu hỏi 5: Cuộc xung đột này sẽ có tác động như thế nào đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ?
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ sẽ được tổ chức vào tháng 11 năm 2026, và giá năng lượng, đặc biệt là giá dầu, luôn là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất trong chính trường nội bộ Mỹ. Tình trạng bất ổn ở eo biển Hormuz trực tiếp đẩy giá dầu lên cao, làm trầm trọng thêm lạm phát và gây áp lực chính trị rất lớn lên đảng cầm quyền. Sự sốt sắng của chính quyền Trump trong việc ổn định tình hình ở eo biển và thúc đẩy một giải pháp ngoại giao xuất phát từ cả những cân nhắc về địa chiến lược và nhu cầu chính trị nội bộ cấp bách. Điều này giải thích tại sao Mỹ lại công khai tuyên bố rằng "các cuộc đàm phán sắp bắt đầu" - mặc dù Iran không thừa nhận điều đó - bởi vì việc thể hiện ý định "giải quyết vấn đề" tự nó đã là một điều cần thiết về mặt chính trị.
Vào lúc 7 giờ 38 phút giờ Bắc Kinh, giá vàng giao ngay ở mức 70,20 đô la Mỹ/thùng.
Cuối tuần vừa qua, Mỹ và Iran đã thể hiện logic tàn bạo của việc "vừa đàm phán vừa chiến đấu" thông qua các hành động cụ thể - Mỹ ném bom các cơ sở quân sự của Iran, trong khi Iran phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các căn cứ của Mỹ ở Kuwait và Bahrain. Trò chơi mèo vờn chuột này, liên tục bị kéo giữa bàn đàm phán và chiến trường, không chỉ ảnh hưởng đến các điểm nhạy cảm của thị trường năng lượng toàn cầu mà còn gây áp lực chính trị nặng nề lên chính quyền Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11.
Cuộc đàm phán "không hề tồn tại": Những câu chuyện hoàn toàn khác biệt giữa Mỹ và Iran.
Hôm thứ Hai, Mỹ long trọng tuyên bố phái đoàn của họ đã sẵn sàng lên đường. Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội hôm thứ Hai rằng "Iran đã yêu cầu đàm phán", và cuộc đàm phán sẽ được tổ chức tại Doha vào ngày 30. Thư ký báo chí Nhà Trắng Levitt xác nhận thêm rằng đặc phái viên Witkov và con rể của ông, Kushner, sẽ dẫn đầu phái đoàn đến Doha để tham gia các cuộc đàm phán cấp cao giữa Mỹ và Iran. Chính ông Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục rằng các cuộc đàm phán "có thể quan trọng, cũng có thể không quan trọng", nhưng ông cũng nhấn mạnh rằng Mỹ đã "thắng về mặt quân sự", giá dầu đã giảm và Iran đã đồng ý không sở hữu vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, các tuyên bố của Iran lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Bagaei, đã khẳng định rõ ràng rằng Iran sẽ cử một phái đoàn kỹ thuật và chuyên gia đến Doha trong tuần này để theo dõi các vấn đề liên quan đến việc thực hiện bản ghi nhớ, nhưng chuyến đi này "không liên quan đến chuyến thăm của phái đoàn Mỹ". Ông nhấn mạnh dứt khoát: "Trong những ngày tới, chúng tôi sẽ không tổ chức bất kỳ cuộc họp đàm phán nào với Mỹ ở bất kỳ cấp độ nào". Thứ trưởng Ngoại giao Iran Gharibabadi cũng chỉ ra rằng các báo cáo về các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Mỹ và Iran tại Doha trong tuần này là "không đúng sự thật".
Việc hai bên thậm chí không thể đạt được sự đồng thuận về vấn đề cơ bản nhất là "có nên tổ chức cuộc họp hay không" cho thấy nền tảng của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời này yếu kém đến mức nào.
Chiến trường và bàn đàm phán: Trò chơi sâu sắc đằng sau các cuộc tấn công cuối tuần
Trong khi các cuộc đàm phán Doha vẫn còn nhiều điều bí ẩn, thì cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran lại vô cùng rõ ràng. Thứ Năm tuần trước, một tàu chở hàng đã bị tấn công bằng tên lửa của Iran ở eo biển Hormuz, khiến quân đội Mỹ tấn công 10 mục tiêu quân sự ở Iran vào ngày 27, đánh dấu ngày thứ hai liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu của Iran. Đáp lại, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các căn cứ của Mỹ ở Kuwait và Bahrain vào sáng sớm Chủ nhật.
Nguyên nhân bề ngoài của cuộc xung đột này là vụ tấn công vào các tàu buôn, nhưng nguyên nhân sâu xa hơn nằm ở sự bất đồng cơ bản giữa hai bên về các quy tắc đi lại qua eo biển Hormuz. Theo bản ghi nhớ được ký ngày 17 tháng 6, Iran đã đồng ý "nỗ lực hết sức để đảm bảo" sự an toàn cho các tàu chở dầu và các tàu buôn khác đi qua eo biển Hormuz. Hoạt động vận tải biển đã được nối lại trong thời gian ngắn sau khi thỏa thuận được ký kết. Tuy nhiên, sau đó Iran tuyên bố rằng tất cả các tàu đi qua eo biển phải tuân theo các tuyến đường và thủ tục đã được quy định, và các tàu đi chệch khỏi các tuyến đường được chỉ định mà không được phép sẽ không được đảm bảo an toàn. Ngoại trưởng Iran Araqchi đã nhấn mạnh rõ ràng rằng việc quản lý và khôi phục hoàn toàn giao thông ở eo biển Hormuz hoàn toàn là trách nhiệm của Iran.
Tình hình càng trở nên phức tạp hơn khi Iran có kế hoạch thu phí đối với các tàu quá cảnh sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc. Kế hoạch này đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ ông Trump. Những mâu thuẫn sâu sắc giữa hai bên về quyền bá chủ ở eo biển là nguyên nhân gốc rễ dẫn đến sự leo thang liên tục của cuộc xung đột này.
6 tỷ đô la được giải phóng: Một "chiến thắng lớn" trong mắt Pezzichian.
Trong bối cảnh đối đầu quân sự và bất ổn ngoại giao, Tổng thống Iran Peshmenid đã công bố một bước phát triển quan trọng vào thứ Hai: 6 tỷ đô la trong số 12 tỷ đô la tài sản bị đóng băng tại Qatar sẽ được giải tỏa và trả lại cho Iran, theo một thỏa thuận. Ông ca ngợi bản ghi nhớ này, bao gồm việc miễn trừ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với ngành công nghiệp dầu mỏ và hóa dầu của Iran, là một "chiến thắng lớn cho người dân Iran".
Theo một quan chức cấp cao của Iran, Qatar và Iran sắp hoàn tất các thỏa thuận kỹ thuật để giải phóng đợt tài sản bị đóng băng đầu tiên trị giá 6 tỷ đô la, sẽ được giải ngân thành hai đợt. Tiến triển này chắc chắn mang lại cho Iran sự tự tin, nhưng nó cũng phản ánh rằng việc hiện thực hóa các lợi ích kinh tế là mắt xích quan trọng trong việc duy trì thỏa thuận mong manh này.
Kết luận: Một nền hòa bình mong manh và một tương lai bất định.
Từ Thụy Sĩ đến Doha, từ đàm phán chương trình hạt nhân đến tranh chấp eo biển Hormuz, cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran liên tục thay đổi trọng tâm và địa điểm. Cuộc đàm phán, ban đầu dự kiến diễn ra vào ngày 30 tại Thụy Sĩ, đã được chuyển đến Doha do tình hình leo thang, và trọng tâm chuyển từ chương trình hạt nhân của Iran sang vấn đề eo biển Hormuz. Pakistan và Qatar, hai nước trung gian hòa giải, đã thiết lập các kênh liên lạc giữa hai bên để ngăn chặn sự leo thang hơn nữa.
Tuy nhiên, chừng nào hai bên chưa đạt được sự đồng thuận thực sự về các vấn đề cốt lõi như quyền bá chủ ở eo biển, chương trình hạt nhân và ảnh hưởng khu vực, thì thỏa thuận ngừng bắn tạm thời 60 ngày này sẽ vẫn như một tòa nhà xây trên cát lún—có khả năng sụp đổ bất cứ lúc nào trong một vòng tấn công tên lửa mới. Liệu thỏa thuận Doha ngày 30 tháng 6 đánh dấu sự khởi đầu của hòa bình hay là khúc dạo đầu cho một cuộc xung đột khác vẫn còn phải chờ xem; chỉ thời gian mới trả lời được.
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi 1: Liệu Mỹ và Iran có thực sự đàm phán tại Doha không? Tại sao lời kể của họ lại hoàn toàn trái ngược nhau?
Đây là một trường hợp điển hình của việc "hai bên không hiểu nhau". Về phía Mỹ, Tổng thống Trump và đội ngũ Nhà Trắng đã long trọng tuyên bố rằng các cuộc đàm phán cấp cao giữa Mỹ và Iran sẽ được tổ chức tại Doha vào ngày 30 tháng 6, và họ đã cử một phái đoàn do ông Witkov và ông Kushner dẫn đầu. Tuy nhiên, Iran đã kiên quyết phủ nhận điều này, với phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Bagaei tuyên bố rõ ràng rằng sẽ không có cuộc đàm phán nào với Mỹ ở bất kỳ cấp độ nào trong những ngày tới. Iran thừa nhận đã cử một phái đoàn kỹ thuật và chuyên gia đến Doha, nhưng nhấn mạnh rằng mục đích của chuyến đi là để theo dõi việc thực hiện bản ghi nhớ, và rằng nó "không liên quan" đến chuyến thăm của phái đoàn Mỹ. Sự khác biệt này cho thấy sự thiếu tin tưởng lẫn nhau giữa hai bên - Mỹ muốn thể hiện những thành tựu ngoại giao, trong khi Iran đang cố gắng giành thêm đòn bẩy và thế chủ động.
Câu hỏi 2: Nội dung chính xác của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran là gì? Tại sao nó lại mong manh đến vậy?
Thỏa thuận này, một bản ghi nhớ gồm 14 điểm được ký kết vào ngày 17 tháng 6, bao gồm các điều khoản quan trọng như lệnh ngừng bắn ngay lập tức, khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, giải tỏa một số tài sản bị đóng băng của Iran, thảo luận về các dự án năng lượng hạt nhân và nghiên cứu của Iran, cũng như kho dự trữ uranium được làm giàu cao của nước này. Thỏa thuận cũng đặt ra thời hạn 60 ngày để đàm phán về một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn. Thỏa thuận này rất mong manh vì hai bên có những bất đồng cơ bản về các điều khoản chính—đặc biệt là về quyền tài phán đối với eo biển Hormuz. Iran khăng khăng đòi quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển, trong khi Hoa Kỳ yêu cầu eo biển này phải "miễn phí phí cầu đường vĩnh viễn". Cả hai bên đều cáo buộc nhau vi phạm các điều khoản của thỏa thuận, và các vụ phóng tên lửa vào cuối tuần qua là biểu hiện trực tiếp của sự mong manh này.
Câu hỏi 3: Tại sao eo biển Hormuz lại quan trọng đến vậy? Mỹ và Iran đang tranh chấp điều gì về eo biển này?
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới, vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới. Bất cứ ai kiểm soát tuyến đường thủy này đều nắm giữ đòn bẩy khổng lồ để ảnh hưởng đến giá năng lượng toàn cầu và nền kinh tế. Cốt lõi của tranh chấp giữa Mỹ và Iran nằm ở chỗ này: Iran tuyên bố chủ quyền đối với eo biển, khẳng định quyền đặt ra các quy tắc đi lại và thậm chí thu phí; trong khi Hoa Kỳ nhấn mạnh rằng eo biển phải duy trì là tuyến đường đi lại tự do, phản đối các nỗ lực của Iran nhằm áp đặt phí hoặc hạn chế. Cuộc xung đột giữa chủ quyền và tự do này là một mâu thuẫn cơ bản và không thể dung hòa giữa hai bên.
Câu hỏi 4: Việc giải tỏa khoản tiền 6 tỷ đô la có ý nghĩa gì? Điều này quan trọng như thế nào đối với Iran?
Khoản tiền 6 tỷ đô la này chiếm một nửa trong số 12 tỷ đô la tài sản bị đóng băng của Iran tại Qatar. Đối với Iran, đây không chỉ là nguồn lực kinh tế rất cần thiết mà còn mang ý nghĩa chính trị quan trọng – nó cho thấy Hoa Kỳ, ở một mức độ nào đó, đã thừa nhận tính ràng buộc của thỏa thuận và đã nhượng bộ đáng kể. Tổng thống Iran Pézechzian do đó đã ca ngợi thỏa thuận này là một "chiến thắng lớn". Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc giải ngân từng phần các khoản tiền này là có điều kiện, và tốc độ thực hiện có thể trở thành con bài mặc cả trong các cuộc đàm phán tiếp theo giữa hai bên.
Câu hỏi 5: Cuộc xung đột này sẽ có tác động như thế nào đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ?
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ sẽ được tổ chức vào tháng 11 năm 2026, và giá năng lượng, đặc biệt là giá dầu, luôn là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất trong chính trường nội bộ Mỹ. Tình trạng bất ổn ở eo biển Hormuz trực tiếp đẩy giá dầu lên cao, làm trầm trọng thêm lạm phát và gây áp lực chính trị rất lớn lên đảng cầm quyền. Sự sốt sắng của chính quyền Trump trong việc ổn định tình hình ở eo biển và thúc đẩy một giải pháp ngoại giao xuất phát từ cả những cân nhắc về địa chiến lược và nhu cầu chính trị nội bộ cấp bách. Điều này giải thích tại sao Mỹ lại công khai tuyên bố rằng "các cuộc đàm phán sắp bắt đầu" - mặc dù Iran không thừa nhận điều đó - bởi vì việc thể hiện ý định "giải quyết vấn đề" tự nó đã là một điều cần thiết về mặt chính trị.
Vào lúc 7 giờ 38 phút giờ Bắc Kinh, giá vàng giao ngay ở mức 70,20 đô la Mỹ/thùng.
- Cảnh Báo Rủi Ro và Miễn Trừ Trách Nhiệm
- Thị trường có rủi ro, đầu tư cần thận trọng. Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư cá nhân, cũng không xem xét một số mục tiêu đầu tư cụ thể, tình hình tài chính hoặc nhu cầu của người dùng. Việc đầu tư dựa trên nội dung này là trách nhiệm của người dùng.
