Các cuộc không kích leo thang của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã dẫn đến việc đóng cửa hoặc hạn chế nghiêm ngặt hoạt động của các trung tâm hàng không lớn ở Trung Đông trong nhiều ngày liên tiếp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mạng lưới hàng không toàn cầu. Dữ liệu của Flightradar24 cho thấy kể từ khi xung đột nổ ra, bảy sân bay lớn, bao gồm Dubai, Doha và Abu Dhabi, đã hủy tổng cộng 21.300 chuyến bay, khiến hàng chục nghìn hành khách bị mắc kẹt và kế hoạch đi lại của họ bị gián đoạn hoàn toàn. Sự cố này được coi là làn sóng hủy chuyến bay lớn nhất kể từ đại dịch, với ước tính thiệt hại hàng hóa lên tới hàng tỷ đô la.

Vào thứ Tư (ngày 4 tháng 3), các sân bay trong khu vực Vịnh, chẳng hạn như Sân bay Quốc tế Dubai, một trong những trung tâm hàng không quốc tế nhộn nhịp nhất thế giới, đã không thể hoạt động bình thường trong ngày thứ năm liên tiếp. Emirates và Etihad Airways chỉ duy trì một số lượng hạn chế các chuyến bay hồi hương và chở hàng. Chính phủ các nước trên thế giới khẩn trương triển khai các hoạt động sơ tán. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã liên lạc với gần 3.000 công dân Hoa Kỳ trong khu vực và huy động máy bay quân sự cùng các chuyến bay thuê bao để hỗ trợ công tác sơ tán. Nhu cầu về các tuyến đường thay thế tăng vọt, với giá vé và đặt chỗ cho các tuyến đường dài như Hồng Kông - London tăng mạnh. Nếu xung đột tiếp diễn, ngành du lịch Trung Đông có thể chịu thiệt hại hàng tỷ đô la.

Thông tin cập nhật mới nhất về tình trạng gián đoạn chuyến bay do xung đột leo thang gây ra.

Sau các cuộc không kích phối hợp của Mỹ và Israel vào các cơ sở trọng yếu của Iran, Iran và các đồng minh đã trả đũa, dẫn đến việc đóng cửa các khu vực không phận rộng lớn ở Trung Đông. Các sân bay trung chuyển như Dubai, Doha và Abu Dhabi nằm trong số những nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất, với các tuyến bay bị thu hẹp hơn nữa và các chuyến bay đường dài trên toàn thế giới buộc phải chuyển hướng hoặc bị hủy bỏ.

"Đây chắc chắn là sự gián đoạn chuyến bay lớn nhất kể từ khi đại dịch bắt đầu," Paul Charles, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn du lịch cao cấp PC Agency, cho biết gần đây. Ông nhấn mạnh rằng ngoài sự gián đoạn về hành khách, thiệt hại về vận chuyển hàng hóa sẽ lên tới hàng tỷ đô la, và áp lực lên chuỗi cung ứng đã tăng lên đáng kể.

Quy mô các chuyến bay bị hủy và tác động của việc hành khách bị chậm chuyến

Theo Flightradar24, bảy sân bay lớn ở Trung Đông đã hủy tổng cộng 21.300 chuyến bay kể từ khi các cuộc không kích bắt đầu, khiến hàng chục nghìn hành khách bị mắc kẹt. Dubai, với tư cách là sân bay quốc tế bận rộn nhất thế giới, đã chứng kiến số lượng hành khách quá cảnh lớn nhất do phải đóng cửa trong nhiều ngày liên tiếp.

Hành khách bị mắc kẹt tranh giành các chuyến bay hồi hương hạn chế, gây ra hỗn loạn tại sân bay và buộc một số người phải tìm đường bộ hoặc đường biển để rời đi. Nếu xung đột tiếp diễn, số lượng chuyến bay bị hủy dự kiến sẽ tăng thêm, với tác động lan rộng đến châu Âu, châu Á và thậm chí cả thế giới.

Sơ tán khẩn cấp quốc tế và nhu cầu chuyến bay thay thế

Chính phủ UAE đã bố trí 60 chuyến bay khẩn cấp chuyên dụng, với kế hoạch tăng lên hơn 80 chuyến, chủ yếu để hồi hương các hành khách bị mắc kẹt. Một quan chức Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tuyên bố trên nền tảng X rằng các nguồn lực đang được huy động để sơ tán gần 3.000 công dân Hoa Kỳ, nhưng điều này đã vấp phải sự chỉ trích từ Quốc hội vì không đưa ra cảnh báo trước.

Nhu cầu đối với các tuyến bay thay thế như Hồng Kông-London tăng vọt, khiến giá vé máy bay tăng cao. Virgin Atlantic đã thông báo kế hoạch nối lại các chuyến bay từ London đến Dubai hoặc Riyadh, được xem là dấu hiệu ban đầu cho thấy tình hình có thể đang được cải thiện, nhưng hầu hết các hãng hàng không vẫn thận trọng.

Điều chỉnh hoạt động của các hãng hàng không và tổn thất hàng hóa

Emirates, Dubai Airlines và Etihad Airways chỉ khai thác một số lượng chuyến bay hạn chế cho việc hồi hương và vận chuyển hàng hóa. Các hãng hàng không châu Âu như Lufthansa và Air France-KLM đã tạm ngừng các tuyến bay đến Trung Đông, trong khi các hãng hàng không châu Á như Japan Airlines và Korean Air bị ảnh hưởng đáng kể.

Sự gián đoạn vận chuyển hàng hóa đã dẫn đến tắc nghẽn chuỗi cung ứng và làm tăng chi phí thương mại toàn cầu. Các chuyên gia chỉ ra rằng nếu các hạn chế về không phận tiếp tục kéo dài, quá trình phục hồi của ngành hàng không có thể mất nhiều tuần hoặc thậm chí lâu hơn.

Phân tích so sánh hiệu suất cổ phiếu các hãng hàng không toàn cầu

So sánh cho thấy các hãng hàng không châu Âu và châu Á có nhiều tuyến bay đến Trung Đông đã chịu tổn thất lớn hơn, trong khi các hãng hàng không Mỹ tương đối kiên cường hơn nhờ hoạt động phòng ngừa rủi ro và tỷ lệ kinh doanh nội địa cao.

Tác động của giá dầu tăng vọt đến chi phí nhiên liệu và lợi nhuận.

Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đã đẩy giá dầu tăng cao. Trong phiên giao dịch châu Á hôm thứ Tư, giá dầu thô của Mỹ đã tăng lên mức cao nhất là 75,70 USD/thùng trước khi giảm trở lại do áp lực bán ra. Hiện tại, giá dầu đang giao dịch quanh mức 74,60 USD/thùng. Ngày giao dịch trước đó, giá dầu đã tăng 5,31% và chạm mức cao nhất trong gần chín tháng là 77,98 USD.

Việc giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh đang trực tiếp ảnh hưởng đến lợi nhuận của các hãng hàng không. Nhà phân tích Karen Li của JPMorgan chỉ ra rằng tác động này khác nhau đáng kể giữa các hãng hàng không, với các công ty có chiến lược phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu mạnh mẽ sẽ có khả năng chống chọi tốt hơn. Về lâu dài, nếu giá dầu vẫn ở mức cao, triển vọng lợi nhuận của ngành hàng không sẽ ảm đạm, và việc tăng giá vé có thể trở nên không thể tránh khỏi.



(Biểu đồ giá dầu thô hàng ngày của Mỹ, nguồn: FX678)

Tóm tắt của biên tập viên

Xung đột leo thang ở Trung Đông đã đẩy ngành hàng không toàn cầu vào một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, với hơn 20.000 chuyến bay bị hủy và hàng chục nghìn hành khách bị mắc kẹt. Điều này, cùng với giá dầu tăng vọt, đã làm gia tăng áp lực lên chi phí nhiên liệu. Cổ phiếu các hãng hàng không nhìn chung đã giảm, nhưng có sự khác biệt đáng kể, với các hãng hàng không phụ thuộc vào các trung tâm trung chuyển ở Trung Đông chịu tổn thất nặng nề nhất.

Chiến dịch sơ tán và tiến trình khôi phục không phận sẽ là yếu tố then chốt trong ngắn hạn, trong khi tác động lâu dài phụ thuộc vào cường độ xung đột và sự hòa giải của các cường quốc. Nếu tình hình tiếp diễn, ngành du lịch, vận tải hàng hóa và chuỗi cung ứng sẽ đối mặt với nhiều thách thức hơn, và các nhà đầu tư cần phải thận trọng trước sự lây lan của các rủi ro địa chính trị.

Vào lúc 9 giờ 13 phút sáng theo giờ Bắc Kinh, giá dầu thô tương lai của Mỹ đang giao dịch ở mức 75,29 đô la Mỹ/thùng.