Vào thứ Bảy, ngày 23 tháng 5, theo giờ địa phương, Tổng thống Mỹ Trump đã chủ động tuyên bố rằng khuôn khổ cho một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông và mở cửa eo biển Hormuz đang gần hoàn thiện "bản dự thảo cuối cùng", và thỏa thuận sẽ sớm được ký kết. Đồng thời, Iran đã đồng ý khôi phục số lượng tàu thuyền trong eo biển về mức trước chiến tranh.

Tuyên bố này nhanh chóng được Iran lặp lại – người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Bagae, tiết lộ rằng bản ghi nhớ giữa Iran và Hoa Kỳ đã bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng, và thời gian đàm phán tiếp theo từ 30 đến 60 ngày được coi là "hợp lý".

Điều đáng chú ý là trong dự thảo thỏa thuận sơ bộ đạt được giữa Iran và Hoa Kỳ, cả hai bên đều không đưa ra bất kỳ cam kết nào liên quan đến vấn đề hạt nhân hoặc vấn đề uranium được làm giàu cao, có nghĩa là vấn đề hạt nhân dự kiến sẽ được thảo luận riêng biệt với vấn đề đi qua eo biển Hormuz.

Nhiều nguồn tin cho biết dự thảo thỏa thuận đã nhận được sự ủng hộ từ một số quốc gia ở Trung Đông. Một quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ cũng xác nhận rằng hai bên đã đạt được thỏa thuận nguyên tắc về các điều khoản cốt lõi để chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông, và chỉ cần sự phê chuẩn cuối cùng từ các nhà lãnh đạo, dự kiến sẽ mất vài ngày.

Thái độ thay đổi: Trump đổi lập trường, nói rằng "chưa hoàn toàn nhất trí", trong khi Iran đặt câu hỏi về sự chân thành của Mỹ trong việc thực hiện các cam kết của mình.

Tâm trạng lạc quan chỉ kéo dài chưa đầy 24 giờ trước khi đảo chiều.

Sáng sớm ngày 24 tháng 5, theo giờ Bắc Kinh, ông Trump bất ngờ thay đổi quan điểm trên mạng xã hội, nói rằng thỏa thuận Mỹ-Iran "chưa được hoàn toàn nhất trí", cáo buộc một số người không nắm rõ tình hình "đưa ra những lời chỉ trích vô căn cứ", và nhấn mạnh rằng nội dung của thỏa thuận chưa được công bố và thế giới bên ngoài không nên đưa ra những phán xét tùy tiện.

Cùng ngày, các quan chức Nhà Trắng cho biết thêm rằng sẽ cần vài ngày nữa trước khi hai bên chính thức ký kết thỏa thuận.

Lập trường của Iran thận trọng hơn. Hãng thông tấn Tasnim, dẫn nguồn tin, đưa tin ngày 25 tháng 5 rằng, tính đến thời điểm hiện tại, Iran và Hoa Kỳ vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng về hợp tác, và một số điều khoản quan trọng vẫn còn gây tranh cãi.

Với lịch sử nhiều lần thất hứa trong các cuộc đàm phán của Hoa Kỳ, Iran không đặt nhiều kỳ vọng vào Mỹ. Ngay cả khi cuối cùng đạt được thỏa thuận, Iran vẫn sẽ giám sát chặt chẽ việc Hoa Kỳ tuân thủ. Nếu Hoa Kỳ vi phạm cam kết, Iran sẽ giữ nguyên toàn bộ lợi thế đàm phán để trả đũa.

Những bất đồng cốt lõi: Vấn đề hạt nhân và việc giải tỏa các tài sản bị đóng băng đã trở thành những điểm mấu chốt gây tranh cãi, với những yêu cầu trái ngược nghiêm trọng.

Mặc dù đã hình thành một khuôn khổ đồng thuận, những khác biệt giữa Mỹ và Iran về các vấn đề cốt lõi vẫn chưa được giải quyết, trong đó vấn đề hạt nhân là trở ngại lớn nhất.

Mỹ đã nói rõ rằng thỏa thuận cuối cùng phải bao gồm cam kết từ phía Iran về việc đình chỉ chương trình hạt nhân của nước này trong một thời gian dài (lên đến 20 năm) và chuyển giao kho dự trữ uranium làm giàu gần cấp độ vũ khí. Mỹ cũng hy vọng sẽ tận dụng cơ hội này để hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và sự hỗ trợ của nước này cho các nhóm vũ trang trong khu vực - hai yêu cầu rất quan trọng đối với Israel và các đồng minh Trung Đông của Mỹ.

Tuy nhiên, Iran kiên quyết phản đối điều này, tuyên bố rõ ràng rằng vấn đề hạt nhân nên được hoãn lại để thảo luận, từ chối liên kết nó với các vấn đề khác và yêu cầu việc dỡ bỏ toàn diện các lệnh trừng phạt phải được thực hiện đồng thời.

Các quan chức Iran đã bác bỏ dứt khoát những tin đồn rằng Iran cần chuyển giao kho dự trữ uranium làm giàu trước khi giải tỏa lệnh đóng băng tài sản. Họ nhấn mạnh rằng một khi thỏa thuận được hoàn tất, một số tài sản ở nước ngoài bị đóng băng phải được giải tỏa ngay lập tức, và Iran phải được đảm bảo quyền tiếp cận đầy đủ các khoản tiền này. Họ cũng phản đối bất kỳ điều kiện bổ sung nào do Hoa Kỳ áp đặt.

Cuộc đấu tranh quyền lực xuyên eo biển: Tranh chấp về quyền kiểm soát, "sự cởi mở" không đồng nghĩa với "tự do di chuyển"

Các quy tắc về lưu thông và kiểm soát eo biển Hormuz là một trọng tâm chính khác của các cuộc đàm phán, và ảnh hưởng trực tiếp đến huyết mạch năng lượng toàn cầu.

Trước đó, ông Trump từng tuyên bố rằng thỏa thuận này sẽ thúc đẩy "việc mở cửa eo biển Hormuz", nhưng hãng thông tấn Fars của Iran đã bác bỏ tuyên bố này trong một bài báo được đăng tải vào sáng sớm ngày 24, chỉ ra rằng tuyên bố đó "không đầy đủ và không phù hợp với thực tế".

Theo văn bản mới nhất được hai bên trao đổi, ngay cả khi đạt được thỏa thuận, eo biển Hormuz vẫn sẽ nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của Iran, với Iran chịu trách nhiệm về quy hoạch tuyến đường, thời gian tàu thuyền đi qua, phương thức đi qua và quyền cấp phép.

Iran chỉ đồng ý khôi phục số lượng tàu thuyền đi qua eo biển về mức trước chiến tranh, nhưng đã nói rõ rằng điều này không có nghĩa là eo biển sẽ trở lại trạng thái "tự do đi lại" như trước chiến tranh.

Dữ liệu gần đây cho thấy lưu lượng giao thông qua eo biển đã dần phục hồi. Ngày 23 tháng 5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran báo cáo rằng 25 tàu các loại đã được phép đi qua trong 24 giờ qua.

Điều đáng chú ý là UAE đã bắt đầu chủ động tìm cách lách luật phong tỏa. Kể từ khi rút khỏi OPEC vào ngày 1 tháng 5, Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đã sử dụng hạm đội của mình để lách luật kiểm soát của các tàu hải quân Iran và Mỹ bằng cách "điều hướng bí mật" với bộ phát đáp bị tắt, trở thành một trong những nhà xuất khẩu năng lượng thành công nhất ở Trung Đông.

Trong khi đó, UAE đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng đường ống dẫn dầu mới vòng qua eo biển Hormuz, hiện đã hoàn thành 50% và dự kiến hoàn thành vào năm 2027, giúp giảm đáng kể sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz.

Những hành động ngầm của Mỹ đang mở đường cho Israel từ trước.

Vì vòng đàm phán giữa Mỹ và Iran lần này đã bỏ qua một phần Israel, và trước đó có những báo cáo cho rằng cuộc đối thoại giữa Mỹ và Israel rất căng thẳng, nên Mỹ cũng đang cố gắng giúp Israel giải quyết mớ hỗn độn này.

Ông Trump kêu gọi một số quốc gia Hồi giáo tham gia Hiệp định Abraham với Israel nếu Mỹ có thể đạt được giải pháp với Iran.

Ngày 23 tháng 5, ông Trump đã có các cuộc điện đàm riêng với các nhà lãnh đạo của Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain, tuyên bố rằng ông kỳ vọng tất cả các quốc gia chưa đạt được thỏa thuận hòa bình với Israel hoặc chưa tham gia hiệp ước nào sau chiến tranh sẽ tham gia và bình thường hóa quan hệ.

Các nguồn tin cho biết các nhà lãnh đạo của Ả Rập Xê Út, Qatar và Pakistan đã bất ngờ trước cuộc điện đàm, nhưng họ cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với thỏa thuận sắp tới giữa Mỹ và Iran.

Ông Trump hy vọng sẽ sử dụng thỏa thuận Mỹ-Iran như một đòn bẩy để thúc đẩy thêm nhiều quốc gia Hồi giáo khác, như Ả Rập Xê Út, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Pakistan, tham gia Hiệp định Abraham, qua đó mở rộng hơn nữa phạm vi bình thường hóa quan hệ giữa Israel và thế giới Ả Rập/Hồi giáo.

Tóm tắt và phân tích kỹ thuật:

Mỗi bước tiến trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran đều tiếp tục tác động đến thị trường dầu thô quốc tế. Sau khi ông Trump tuyên bố vào ngày 23 tháng 5 rằng một thỏa thuận sắp đạt được, giá dầu thô trên thị trường chợ đen đã giảm mạnh hơn 10%.

Cố vấn kinh tế trưởng của Nhà Trắng, ông Hassett, cho biết nếu thỏa thuận giữa Mỹ và Iran cuối cùng được thực hiện, giá năng lượng dự kiến sẽ giảm hơn nữa, tạo điều kiện cho Cục Dự trữ Liên bang hạ lãi suất và giảm bớt áp lực lạm phát hiện tại ở Hoa Kỳ.

Đúng như các bài báo trước đây nhấn mạnh tiến trình thuận lợi của các cuộc đàm phán hòa bình, các sự kiện cuối tuần này xoay quanh thông báo chính thức rằng thỏa thuận giữa Mỹ và Iran sắp hoàn tất. Những tin tức tiếp theo đã làm chậm lại tốc độ đàm phán và làm giảm kỳ vọng của thị trường, nhưng các chi tiết xung quanh vẫn tiếp tục khẳng định tiến trình thuận lợi của các cuộc đàm phán hòa bình.

Số lượng tàu thuyền đi qua eo biển tiếp tục được cải thiện đôi chút, trong khi các mô tả về việc làm giàu uranium hầu như không xuất hiện trước khi các cuộc đàm phán được gia hạn và ngay cả trong quá trình hoàn thiện khuôn khổ. Điều này cho thấy các yếu tố cần thiết cho một cuộc đàm phán hòa bình thành công đã tăng lên đáng kể, và các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân đã tách rời khỏi việc đi qua eo biển.

Cuối cùng, vì giá dầu ảnh hưởng đến lạm phát toàn cầu, từ đó tác động đến lãi suất toàn cầu và mức định giá, việc giải quyết vấn đề giá dầu có thể giải quyết nhiều vấn đề và là một điểm đòn bẩy quan trọng đối với sự biến động tài sản gần đây. Tuy nhiên, nếu có lợi ích địa chính trị nào đó từ khuôn khổ đang được thực hiện, thì đó có thể là điểm mà các yếu tố tiêu cực đối với giá dầu đã cạn kiệt, bởi vì vấn đề hạt nhân thực chất chưa được giải quyết mà chỉ bị giảm nhẹ trong quá trình đàm phán này.

Phân tích kỹ thuật: Giá dầu Brent giảm mạnh rồi bật tăng trở lại, tìm thấy điểm hỗ trợ gần mức thoái lui Fibonacci 0.618 của đợt tăng giá gần đây. Mức 97.17 là mức hỗ trợ quan trọng trong ngắn hạn.


(Biểu đồ giá dầu thô Brent kỳ hạn hàng ngày, nguồn: EasyForex)

Vào lúc 16:21 giờ Bắc Kinh, giá dầu thô Brent giao dịch ở mức 99,13 USD/thùng.