Ba bất đồng cốt lõi về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã được hé lộ, liệu thị trường dầu mỏ có thể phục hồi trong thời gian tới?
2026-06-24 08:30:14
Vào đầu phiên giao dịch châu Á ngày thứ Tư (24 tháng 6), giá dầu thô tương lai của Mỹ tiếp tục giảm, hiện đang giao dịch quanh mức 72,90 USD/thùng. Sự suy yếu của thị trường dầu mỏ phản ánh sự giảm dần của phí bảo hiểm chiến tranh.
Tuy nhiên, triển vọng lạc quan này đang đối mặt với những thách thức do những bất đồng nghiêm trọng về chi tiết của thỏa thuận. Vòng đàm phán đầu tiên giữa Iran và Washington tại Thụy Sĩ đã kết thúc hôm thứ Hai, với việc cả hai bên đạt được một thỏa thuận khung nhằm chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, những bất đồng về một số vấn đề then chốt đã làm dấy lên nghi ngờ nghiêm trọng về tính khả thi của thỏa thuận hòa bình mong manh này.
Mặc dù Tổng thống Trump lạc quan về tiến trình đàm phán và những dấu hiệu giảm căng thẳng, chẳng hạn như việc nới lỏng các hạn chế đi lại đối với đội tuyển bóng đá quốc gia Iran, nhưng vẫn còn những khác biệt đáng kể giữa hai bên về các vấn đề cốt lõi như việc kiểm tra các cơ sở hạt nhân, việc sử dụng các tài sản bị đóng băng và cuộc xung đột ở Lebanon. Trong khi đó, dư luận và Quốc hội Hoa Kỳ cũng đang cho thấy những dấu hiệu chia rẽ.
Hôm thứ Ba, tại một cuộc mít tinh ở Pennsylvania, ông Trump lạc quan tuyên bố rằng Mỹ và Iran "đang hòa thuận khá tốt" và các cuộc đàm phán nhìn chung đang tiến triển suôn sẻ, đánh dấu sự giảm bớt căng thẳng đáng kể.
Để thể hiện tín hiệu cụ thể, Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ đã điều chỉnh chính sách, nới lỏng các hạn chế đi lại đối với đội tuyển bóng đá quốc gia Iran. Đội tuyển được phép nhập cảnh vào Seattle từ Tijuana, Mexico, hai ngày trước trận đấu World Cup tiếp theo, tạo thêm một ngày nghỉ ngơi. Động thái này được xem là dấu hiệu tích cực cho thấy sự thuận lợi trong giao lưu nhân dân giữa hai nước và giúp củng cố niềm tin của công chúng vào tiến trình hòa bình.
Ngoài ra, hoạt động hàng hải thương mại tại eo biển Hormuz đã được khôi phục hoàn toàn theo thỏa thuận khung sơ bộ, giá dầu quốc tế giảm nhanh chóng và căng thẳng trên thị trường năng lượng toàn cầu đã bước đầu được xoa dịu.
Các cơ quan vận tải biển của Liên Hợp Quốc cũng đã nhanh chóng phối hợp sơ tán khoảng 11.000 thủy thủ bị mắc kẹt do việc đóng cửa các tuyến đường vận chuyển, ngăn chặn một cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng hơn. Những thành tựu ban đầu này không chỉ thúc đẩy niềm tin thị trường mà còn tạo ra một bầu không khí tương đối thuận lợi cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo; tuy nhiên, sự ổn định lâu dài của thỏa thuận vẫn phụ thuộc vào việc giải quyết những khác biệt cốt lõi.
Vấn đề thanh tra các cơ sở hạt nhân là một trong những điểm mấu chốt gây tranh cãi giữa hai bên. Ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Iran đã "hoàn toàn đồng ý chấp nhận mức độ thanh tra cao nhất vô thời hạn", nhưng Tehran đã phủ nhận việc thảo luận về chương trình hạt nhân của mình trong các cuộc đàm phán và từ chối mời các thanh tra viên của IAEA trở lại cơ sở hạt nhân bị hư hại. Những tuyên bố mâu thuẫn này cho thấy sự mong manh của nền tảng thỏa thuận.
Về vấn đề sử dụng các tài sản bị đóng băng, hai bên cũng có quan điểm khác nhau. Ông Trump tuyên bố rằng số tiền ở nước ngoài của Iran được giải phóng sẽ được sử dụng cụ thể để mua thực phẩm và vật tư y tế từ Hoa Kỳ; trong khi Đại diện thường trực của Iran tại Geneva, Ali Bahreini, nhấn mạnh rằng việc sử dụng các khoản tiền này sẽ do chính Iran quyết định và Hoa Kỳ không có quyền can thiệp. Mặc dù Hoa Kỳ đã đồng ý miễn trừ trừng phạt cho Iran trong 60 ngày để cho phép nước này bán dầu, nhưng quyền sở hữu và kiểm soát các khoản tiền này vẫn còn gây tranh cãi.
Liên quan đến việc quản lý eo biển Hormuz trong tương lai, Iran và Oman đã đưa ra một tuyên bố chung nhấn mạnh "chủ quyền" của họ đối với tuyến đường thủy này và khẳng định sẽ hợp tác trong việc quản lý vận tải và chi phí; tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Rubio đã nói rõ rằng không có thỏa thuận cuối cùng nào cho phép Iran áp đặt phí qua lại, với lập trường hoàn toàn trái ngược giữa hai bên.
Những bất đồng về cuộc xung đột ở Lebanon đã trở thành trở ngại lớn cho việc thúc đẩy thỏa thuận khung giữa Mỹ và Iran. Iran kiên quyết yêu cầu việc rút toàn bộ quân đội Israel khỏi Lebanon phải được đưa vào các điều khoản cốt lõi của thỏa thuận cuối cùng để đảm bảo không gian an ninh cho đồng minh khu vực của họ, Hezbollah; trong khi Israel kiên quyết phản đối điều này, nhấn mạnh rằng họ sẽ tiếp tục duy trì vùng đệm an ninh ở miền nam Lebanon và bảo lưu quyền thực hiện các hành động quân sự cần thiết để "loại bỏ" mối đe dọa hiện hữu đối với binh lính và công dân Israel ở biên giới. Sự khác biệt về lập trường này trực tiếp kiểm tra tính toàn diện và khả năng thực thi của thỏa thuận.
Hôm thứ Ba, truyền thông nhà nước Lebanon đưa tin một vụ pháo kích của Israel đã khiến hai người thiệt mạng, làm dấy lên cáo buộc Hezbollah vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn và càng làm nổi bật sự mong manh của thỏa thuận ngừng bắn trong khu vực. Mặc dù cả hai bên đã khởi động vòng đàm phán trực tiếp mới tại Washington cùng ngày nhằm giải quyết xung đột thông qua các kênh ngoại giao, nhưng việc đạt được thỏa hiệp trong ngắn hạn là điều khó xảy ra. Israel tuyên bố rằng bất kỳ thỏa thuận rút quân nào cũng phải gắn liền với một cơ chế đảm bảo an ninh đáng tin cậy, trong khi Iran khẳng định rằng việc rút quân hoàn toàn là điều kiện tiên quyết cho hòa bình lâu dài trong khu vực.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng cuộc xung đột chưa được giải quyết ở Lebanon sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín tổng thể của thỏa thuận Mỹ-Iran. Tình hình leo thang hơn nữa ở Lebanon có thể gây ra phản ứng dây chuyền, ảnh hưởng đến các điểm nóng khác như Syria và Yemen, và đe dọa sự ổn định hàng hải vừa được khôi phục ở eo biển Hormuz cũng như xu hướng giảm giá dầu quốc tế. Hiện tại, sự chú ý của thị trường đối với vấn đề khu vực này đang tăng lên, và các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao tiến trình đàm phán ở Washington. Nếu không đạt được giải pháp cân bằng trong vòng 60 ngày, tính dễ tổn thương của thỏa thuận sẽ càng gia tăng, và phí bảo hiểm địa chính trị ở Trung Đông có thể lại tăng cao.
Dư luận tại Hoa Kỳ về tình hình với Iran rõ ràng là chia rẽ. Một cuộc thăm dò gần đây cho thấy chỉ 35% người Mỹ tin rằng vị thế của Mỹ đối với Iran tốt hơn so với trước chiến tranh, trong khi hơn 40% số người được hỏi tin rằng vị thế này yếu hơn hoặc tỏ ra hoài nghi. Dữ liệu này cho thấy sự nghi ngờ của công chúng về hiệu quả thực sự của một thỏa thuận hòa bình, cũng như sự mệt mỏi với những biến động giá dầu và áp lực kinh tế do chiến tranh gây ra. Hầu hết người Mỹ đều muốn chấm dứt xung đột nhanh chóng, ưu tiên sự ổn định kinh tế và an toàn cho công dân của họ.
Sự chia rẽ chính trị trong Quốc hội cũng rất rõ rệt. Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát, bất chấp sự phản đối của Trump, đã thông qua nghị quyết về quyền lực chiến tranh với tỷ lệ 50-48, yêu cầu ngừng các hành động quân sự chống lại Iraq. Mặc dù nghị quyết này chủ yếu mang tính biểu tượng, nhưng việc bốn thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ đã cho thấy sự chia rẽ đáng kể trong đảng giữa những người theo chủ nghĩa biệt lập và những người theo chủ nghĩa can thiệp. Các nhà phân tích tin rằng động thái này có liên quan đến áp lực bầu cử giữa nhiệm kỳ, với một số thượng nghị sĩ lo ngại rằng chi phí chiến tranh sẽ ảnh hưởng đến triển vọng tranh cử của họ.
Cuộc đấu tranh quyền lực giữa Nhà Trắng và Quốc hội đã làm trầm trọng thêm tình trạng bất ổn. Chính quyền Trump nhấn mạnh những tiến triển đạt được trong các cuộc đàm phán, trong khi Quốc hội đặt câu hỏi về độ tin cậy của thỏa thuận. Sự chia rẽ này làm suy yếu vị thế đàm phán quốc tế của Mỹ và làm tăng thêm sự không chắc chắn về việc thực hiện thỏa thuận. Các nhà đầu tư cần chú ý đến những diễn biến lập pháp tiếp theo và xu hướng dư luận, vì những yếu tố này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc định giá rủi ro trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Khung thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đã tạo ra một cơ hội ngắn hạn để giảm leo thang căng thẳng ở Trung Đông. Việc mở lại eo biển Hormuz và các miễn trừ xuất khẩu dầu mỏ đã ổn định chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu những bất đồng cốt lõi như việc thanh tra, sử dụng tài sản và vấn đề Lebanon không thể được giải quyết thông qua các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo, sự mong manh của thỏa thuận có thể dẫn đến sự tăng vọt giá dầu và sự bùng phát trở lại của căng thẳng khu vực. Các nhà đầu tư cần chú ý đến tiến trình của lộ trình 60 ngày, các cập nhật về việc thanh tra của IAEA và chi tiết thực thi các lệnh trừng phạt, vì những yếu tố này sẽ trực tiếp quyết định tiềm năng phục hồi kinh tế của Iran và mức độ rủi ro mà nước này phải đối mặt trên thị trường quốc tế.
Câu 1: Nội dung chính của thỏa thuận khung đạt được trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Iran và Thụy Sĩ là gì?
A: Thỏa thuận chủ yếu thiết lập lộ trình 60 ngày, bao gồm chấm dứt các hoạt động quân sự, khôi phục tự do hàng hải ở eo biển Hormuz, và thành lập một ủy ban giám sát cấp cao cùng các nhóm làm việc về vấn đề hạt nhân và trừng phạt. Cả hai bên nhất trí thúc đẩy giảm leo thang xung đột ở Lebanon, nhưng chưa đạt được sự đồng thuận về một thỏa thuận hạt nhân cuối cùng. Khung thỏa thuận này đặt nền tảng cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo, nhằm mục đích chuyển đổi lệnh ngừng bắn tạm thời thành một nền hòa bình lâu dài.
Câu 2: Tại sao vấn đề xác minh lại trở thành điểm gây tranh cãi lớn nhất?
A: Ông Trump tuyên bố rằng Iran đã đồng ý chấp nhận các cuộc thanh tra cấp cao nhất của IAEA vô thời hạn và trả lại các cơ sở bị hư hại, nhưng Iran phủ nhận việc thảo luận chi tiết về chương trình hạt nhân của mình. Các cuộc thanh tra liên quan đến việc xử lý kho dự trữ uranium làm giàu của Iran (chẳng hạn như pha loãng tại chỗ) và quyền tiếp cận các cơ sở, ảnh hưởng trực tiếp đến việc hạn chế năng lực hạt nhân của Iran và các mối lo ngại về an ninh của Mỹ. Việc không giải quyết được những vấn đề này sẽ cản trở việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt và việc thực hiện thỏa thuận.
Câu 3: Việc giải tỏa tài sản bị đóng băng sẽ tác động như thế nào đến nền kinh tế Iran và thị trường toàn cầu?
A: Mỹ đang thúc đẩy việc sử dụng chủ yếu số tiền này cho việc mua hàng tiêu dùng (như các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ) và đã thiết lập một cơ chế giám sát; Iran nhấn mạnh quyền tự chủ của mình. Việc giải tỏa dự kiến sẽ giải phóng hàng tỷ đô la tiền mặt, giúp Iran ổn định nền kinh tế và tăng xuất khẩu dầu mỏ. Tuy nhiên, các tranh chấp có thể làm chậm quá trình giải ngân, mang lại lợi ích ngắn hạn cho sự ổn định giá dầu, trong khi tác động lâu dài phụ thuộc vào việc tuân thủ các quy định về sử dụng tiền.
Câu 4: Việc nối lại hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz có ý nghĩa gì đối với giá dầu và vận tải biển toàn cầu?
A: Eo biển Hormuz đảm nhiệm khoảng 20% lượng dầu mỏ giao dịch toàn cầu. Việc mở cửa trở lại eo biển đã đẩy giá dầu trở lại mức trước chiến tranh và đẩy nhanh quá trình sơ tán các thủy thủ bị mắc kẹt. Tuy nhiên, xung đột giữa sự hợp tác giữa Iran và Oman trong việc quản lý eo biển và sự phản đối của Mỹ đối với phí cầu đường có thể ảnh hưởng đến sự ổn định lâu dài. Thị trường cần phải cảnh giác với bất kỳ rủi ro gián đoạn nào đối với chuỗi cung ứng năng lượng.
Câu 5: Cuộc xung đột ở Lebanon sẽ ảnh hưởng như thế nào đến triển vọng của thỏa thuận tổng thể?
A: Iran yêu cầu Israel rút toàn bộ quân đội, trong khi Israel nhấn mạnh sự tồn tại của vùng an toàn, cho thấy sự mong manh của thỏa thuận ngừng bắn (vụ pháo kích). Vòng đàm phán mới tại Washington nhằm giải quyết vấn đề này, nhưng nếu không được giải quyết, nó sẽ cản trở việc thực hiện thỏa thuận Mỹ-Iran, làm gia tăng bất ổn khu vực và ảnh hưởng gián tiếp đến niềm tin trên thị trường năng lượng.
(Biểu đồ giá dầu thô tương lai của Mỹ hàng ngày, nguồn: FX678)
Vào lúc 8 giờ 10 phút sáng giờ Bắc Kinh ngày 24 tháng 6, giá dầu thô tương lai của Mỹ đang giao dịch ở mức 72,89 đô la Mỹ/thùng.
Tuy nhiên, triển vọng lạc quan này đang đối mặt với những thách thức do những bất đồng nghiêm trọng về chi tiết của thỏa thuận. Vòng đàm phán đầu tiên giữa Iran và Washington tại Thụy Sĩ đã kết thúc hôm thứ Hai, với việc cả hai bên đạt được một thỏa thuận khung nhằm chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, những bất đồng về một số vấn đề then chốt đã làm dấy lên nghi ngờ nghiêm trọng về tính khả thi của thỏa thuận hòa bình mong manh này.
Mặc dù Tổng thống Trump lạc quan về tiến trình đàm phán và những dấu hiệu giảm căng thẳng, chẳng hạn như việc nới lỏng các hạn chế đi lại đối với đội tuyển bóng đá quốc gia Iran, nhưng vẫn còn những khác biệt đáng kể giữa hai bên về các vấn đề cốt lõi như việc kiểm tra các cơ sở hạt nhân, việc sử dụng các tài sản bị đóng băng và cuộc xung đột ở Lebanon. Trong khi đó, dư luận và Quốc hội Hoa Kỳ cũng đang cho thấy những dấu hiệu chia rẽ.
Tiến triển đàm phán và những dấu hiệu ban đầu cho thấy tình hình đã được cải thiện.
Hôm thứ Ba, tại một cuộc mít tinh ở Pennsylvania, ông Trump lạc quan tuyên bố rằng Mỹ và Iran "đang hòa thuận khá tốt" và các cuộc đàm phán nhìn chung đang tiến triển suôn sẻ, đánh dấu sự giảm bớt căng thẳng đáng kể.
Để thể hiện tín hiệu cụ thể, Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ đã điều chỉnh chính sách, nới lỏng các hạn chế đi lại đối với đội tuyển bóng đá quốc gia Iran. Đội tuyển được phép nhập cảnh vào Seattle từ Tijuana, Mexico, hai ngày trước trận đấu World Cup tiếp theo, tạo thêm một ngày nghỉ ngơi. Động thái này được xem là dấu hiệu tích cực cho thấy sự thuận lợi trong giao lưu nhân dân giữa hai nước và giúp củng cố niềm tin của công chúng vào tiến trình hòa bình.
Ngoài ra, hoạt động hàng hải thương mại tại eo biển Hormuz đã được khôi phục hoàn toàn theo thỏa thuận khung sơ bộ, giá dầu quốc tế giảm nhanh chóng và căng thẳng trên thị trường năng lượng toàn cầu đã bước đầu được xoa dịu.
Các cơ quan vận tải biển của Liên Hợp Quốc cũng đã nhanh chóng phối hợp sơ tán khoảng 11.000 thủy thủ bị mắc kẹt do việc đóng cửa các tuyến đường vận chuyển, ngăn chặn một cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng hơn. Những thành tựu ban đầu này không chỉ thúc đẩy niềm tin thị trường mà còn tạo ra một bầu không khí tương đối thuận lợi cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo; tuy nhiên, sự ổn định lâu dài của thỏa thuận vẫn phụ thuộc vào việc giải quyết những khác biệt cốt lõi.
Các điểm gây tranh cãi chính: xác minh, tài trợ và kiểm soát eo biển Đài Loan.
Vấn đề thanh tra các cơ sở hạt nhân là một trong những điểm mấu chốt gây tranh cãi giữa hai bên. Ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Iran đã "hoàn toàn đồng ý chấp nhận mức độ thanh tra cao nhất vô thời hạn", nhưng Tehran đã phủ nhận việc thảo luận về chương trình hạt nhân của mình trong các cuộc đàm phán và từ chối mời các thanh tra viên của IAEA trở lại cơ sở hạt nhân bị hư hại. Những tuyên bố mâu thuẫn này cho thấy sự mong manh của nền tảng thỏa thuận.
Về vấn đề sử dụng các tài sản bị đóng băng, hai bên cũng có quan điểm khác nhau. Ông Trump tuyên bố rằng số tiền ở nước ngoài của Iran được giải phóng sẽ được sử dụng cụ thể để mua thực phẩm và vật tư y tế từ Hoa Kỳ; trong khi Đại diện thường trực của Iran tại Geneva, Ali Bahreini, nhấn mạnh rằng việc sử dụng các khoản tiền này sẽ do chính Iran quyết định và Hoa Kỳ không có quyền can thiệp. Mặc dù Hoa Kỳ đã đồng ý miễn trừ trừng phạt cho Iran trong 60 ngày để cho phép nước này bán dầu, nhưng quyền sở hữu và kiểm soát các khoản tiền này vẫn còn gây tranh cãi.
Liên quan đến việc quản lý eo biển Hormuz trong tương lai, Iran và Oman đã đưa ra một tuyên bố chung nhấn mạnh "chủ quyền" của họ đối với tuyến đường thủy này và khẳng định sẽ hợp tác trong việc quản lý vận tải và chi phí; tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Rubio đã nói rõ rằng không có thỏa thuận cuối cùng nào cho phép Iran áp đặt phí qua lại, với lập trường hoàn toàn trái ngược giữa hai bên.
Xung đột Lebanon và vai trò của Israel
Những bất đồng về cuộc xung đột ở Lebanon đã trở thành trở ngại lớn cho việc thúc đẩy thỏa thuận khung giữa Mỹ và Iran. Iran kiên quyết yêu cầu việc rút toàn bộ quân đội Israel khỏi Lebanon phải được đưa vào các điều khoản cốt lõi của thỏa thuận cuối cùng để đảm bảo không gian an ninh cho đồng minh khu vực của họ, Hezbollah; trong khi Israel kiên quyết phản đối điều này, nhấn mạnh rằng họ sẽ tiếp tục duy trì vùng đệm an ninh ở miền nam Lebanon và bảo lưu quyền thực hiện các hành động quân sự cần thiết để "loại bỏ" mối đe dọa hiện hữu đối với binh lính và công dân Israel ở biên giới. Sự khác biệt về lập trường này trực tiếp kiểm tra tính toàn diện và khả năng thực thi của thỏa thuận.
Hôm thứ Ba, truyền thông nhà nước Lebanon đưa tin một vụ pháo kích của Israel đã khiến hai người thiệt mạng, làm dấy lên cáo buộc Hezbollah vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn và càng làm nổi bật sự mong manh của thỏa thuận ngừng bắn trong khu vực. Mặc dù cả hai bên đã khởi động vòng đàm phán trực tiếp mới tại Washington cùng ngày nhằm giải quyết xung đột thông qua các kênh ngoại giao, nhưng việc đạt được thỏa hiệp trong ngắn hạn là điều khó xảy ra. Israel tuyên bố rằng bất kỳ thỏa thuận rút quân nào cũng phải gắn liền với một cơ chế đảm bảo an ninh đáng tin cậy, trong khi Iran khẳng định rằng việc rút quân hoàn toàn là điều kiện tiên quyết cho hòa bình lâu dài trong khu vực.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng cuộc xung đột chưa được giải quyết ở Lebanon sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín tổng thể của thỏa thuận Mỹ-Iran. Tình hình leo thang hơn nữa ở Lebanon có thể gây ra phản ứng dây chuyền, ảnh hưởng đến các điểm nóng khác như Syria và Yemen, và đe dọa sự ổn định hàng hải vừa được khôi phục ở eo biển Hormuz cũng như xu hướng giảm giá dầu quốc tế. Hiện tại, sự chú ý của thị trường đối với vấn đề khu vực này đang tăng lên, và các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao tiến trình đàm phán ở Washington. Nếu không đạt được giải pháp cân bằng trong vòng 60 ngày, tính dễ tổn thương của thỏa thuận sẽ càng gia tăng, và phí bảo hiểm địa chính trị ở Trung Đông có thể lại tăng cao.
Dư luận trong nước và sự chia rẽ chính trị tại Hoa Kỳ
Dư luận tại Hoa Kỳ về tình hình với Iran rõ ràng là chia rẽ. Một cuộc thăm dò gần đây cho thấy chỉ 35% người Mỹ tin rằng vị thế của Mỹ đối với Iran tốt hơn so với trước chiến tranh, trong khi hơn 40% số người được hỏi tin rằng vị thế này yếu hơn hoặc tỏ ra hoài nghi. Dữ liệu này cho thấy sự nghi ngờ của công chúng về hiệu quả thực sự của một thỏa thuận hòa bình, cũng như sự mệt mỏi với những biến động giá dầu và áp lực kinh tế do chiến tranh gây ra. Hầu hết người Mỹ đều muốn chấm dứt xung đột nhanh chóng, ưu tiên sự ổn định kinh tế và an toàn cho công dân của họ.
Sự chia rẽ chính trị trong Quốc hội cũng rất rõ rệt. Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát, bất chấp sự phản đối của Trump, đã thông qua nghị quyết về quyền lực chiến tranh với tỷ lệ 50-48, yêu cầu ngừng các hành động quân sự chống lại Iraq. Mặc dù nghị quyết này chủ yếu mang tính biểu tượng, nhưng việc bốn thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ đã cho thấy sự chia rẽ đáng kể trong đảng giữa những người theo chủ nghĩa biệt lập và những người theo chủ nghĩa can thiệp. Các nhà phân tích tin rằng động thái này có liên quan đến áp lực bầu cử giữa nhiệm kỳ, với một số thượng nghị sĩ lo ngại rằng chi phí chiến tranh sẽ ảnh hưởng đến triển vọng tranh cử của họ.
Cuộc đấu tranh quyền lực giữa Nhà Trắng và Quốc hội đã làm trầm trọng thêm tình trạng bất ổn. Chính quyền Trump nhấn mạnh những tiến triển đạt được trong các cuộc đàm phán, trong khi Quốc hội đặt câu hỏi về độ tin cậy của thỏa thuận. Sự chia rẽ này làm suy yếu vị thế đàm phán quốc tế của Mỹ và làm tăng thêm sự không chắc chắn về việc thực hiện thỏa thuận. Các nhà đầu tư cần chú ý đến những diễn biến lập pháp tiếp theo và xu hướng dư luận, vì những yếu tố này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc định giá rủi ro trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Tóm tắt của biên tập viên
Khung thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đã tạo ra một cơ hội ngắn hạn để giảm leo thang căng thẳng ở Trung Đông. Việc mở lại eo biển Hormuz và các miễn trừ xuất khẩu dầu mỏ đã ổn định chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu những bất đồng cốt lõi như việc thanh tra, sử dụng tài sản và vấn đề Lebanon không thể được giải quyết thông qua các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo, sự mong manh của thỏa thuận có thể dẫn đến sự tăng vọt giá dầu và sự bùng phát trở lại của căng thẳng khu vực. Các nhà đầu tư cần chú ý đến tiến trình của lộ trình 60 ngày, các cập nhật về việc thanh tra của IAEA và chi tiết thực thi các lệnh trừng phạt, vì những yếu tố này sẽ trực tiếp quyết định tiềm năng phục hồi kinh tế của Iran và mức độ rủi ro mà nước này phải đối mặt trên thị trường quốc tế.
Câu hỏi thường gặp
Câu 1: Nội dung chính của thỏa thuận khung đạt được trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Iran và Thụy Sĩ là gì?
A: Thỏa thuận chủ yếu thiết lập lộ trình 60 ngày, bao gồm chấm dứt các hoạt động quân sự, khôi phục tự do hàng hải ở eo biển Hormuz, và thành lập một ủy ban giám sát cấp cao cùng các nhóm làm việc về vấn đề hạt nhân và trừng phạt. Cả hai bên nhất trí thúc đẩy giảm leo thang xung đột ở Lebanon, nhưng chưa đạt được sự đồng thuận về một thỏa thuận hạt nhân cuối cùng. Khung thỏa thuận này đặt nền tảng cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo, nhằm mục đích chuyển đổi lệnh ngừng bắn tạm thời thành một nền hòa bình lâu dài.
Câu 2: Tại sao vấn đề xác minh lại trở thành điểm gây tranh cãi lớn nhất?
A: Ông Trump tuyên bố rằng Iran đã đồng ý chấp nhận các cuộc thanh tra cấp cao nhất của IAEA vô thời hạn và trả lại các cơ sở bị hư hại, nhưng Iran phủ nhận việc thảo luận chi tiết về chương trình hạt nhân của mình. Các cuộc thanh tra liên quan đến việc xử lý kho dự trữ uranium làm giàu của Iran (chẳng hạn như pha loãng tại chỗ) và quyền tiếp cận các cơ sở, ảnh hưởng trực tiếp đến việc hạn chế năng lực hạt nhân của Iran và các mối lo ngại về an ninh của Mỹ. Việc không giải quyết được những vấn đề này sẽ cản trở việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt và việc thực hiện thỏa thuận.
Câu 3: Việc giải tỏa tài sản bị đóng băng sẽ tác động như thế nào đến nền kinh tế Iran và thị trường toàn cầu?
A: Mỹ đang thúc đẩy việc sử dụng chủ yếu số tiền này cho việc mua hàng tiêu dùng (như các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ) và đã thiết lập một cơ chế giám sát; Iran nhấn mạnh quyền tự chủ của mình. Việc giải tỏa dự kiến sẽ giải phóng hàng tỷ đô la tiền mặt, giúp Iran ổn định nền kinh tế và tăng xuất khẩu dầu mỏ. Tuy nhiên, các tranh chấp có thể làm chậm quá trình giải ngân, mang lại lợi ích ngắn hạn cho sự ổn định giá dầu, trong khi tác động lâu dài phụ thuộc vào việc tuân thủ các quy định về sử dụng tiền.
Câu 4: Việc nối lại hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz có ý nghĩa gì đối với giá dầu và vận tải biển toàn cầu?
A: Eo biển Hormuz đảm nhiệm khoảng 20% lượng dầu mỏ giao dịch toàn cầu. Việc mở cửa trở lại eo biển đã đẩy giá dầu trở lại mức trước chiến tranh và đẩy nhanh quá trình sơ tán các thủy thủ bị mắc kẹt. Tuy nhiên, xung đột giữa sự hợp tác giữa Iran và Oman trong việc quản lý eo biển và sự phản đối của Mỹ đối với phí cầu đường có thể ảnh hưởng đến sự ổn định lâu dài. Thị trường cần phải cảnh giác với bất kỳ rủi ro gián đoạn nào đối với chuỗi cung ứng năng lượng.
Câu 5: Cuộc xung đột ở Lebanon sẽ ảnh hưởng như thế nào đến triển vọng của thỏa thuận tổng thể?
A: Iran yêu cầu Israel rút toàn bộ quân đội, trong khi Israel nhấn mạnh sự tồn tại của vùng an toàn, cho thấy sự mong manh của thỏa thuận ngừng bắn (vụ pháo kích). Vòng đàm phán mới tại Washington nhằm giải quyết vấn đề này, nhưng nếu không được giải quyết, nó sẽ cản trở việc thực hiện thỏa thuận Mỹ-Iran, làm gia tăng bất ổn khu vực và ảnh hưởng gián tiếp đến niềm tin trên thị trường năng lượng.
(Biểu đồ giá dầu thô tương lai của Mỹ hàng ngày, nguồn: FX678)
Vào lúc 8 giờ 10 phút sáng giờ Bắc Kinh ngày 24 tháng 6, giá dầu thô tương lai của Mỹ đang giao dịch ở mức 72,89 đô la Mỹ/thùng.
- Cảnh Báo Rủi Ro và Miễn Trừ Trách Nhiệm
- Thị trường có rủi ro, đầu tư cần thận trọng. Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư cá nhân, cũng không xem xét một số mục tiêu đầu tư cụ thể, tình hình tài chính hoặc nhu cầu của người dùng. Việc đầu tư dựa trên nội dung này là trách nhiệm của người dùng.
